top of page
Adivasi lives matter logo

कनेर फल के फायदे और नुकसान के बारे में जानें

Jun 7, 2023
2 min read

Updated: Jun 8, 2023

पंकज बांकिरा द्वारा सम्पादित


कनेर का पौधा सभी जगहों पर देखने को मिलता है। खासकर तालाबों के किनारे में और ज्यादातर मंदिरों में यह पौधा देखने को मिलता है। कहीं-कहीं जगह खेतों के मेड़ों में भी लगा रहता है। कनेर के फूल कई रंगों में होते हैं। कनेर के फूल से कई रोगों को भी दूर किया जाता है। फरवरी से मार्च महीने में देखा जाए तो इन पौधों पर फुल-फल लग जाते हैं और मार्च महीने तक अच्छे से पकने के बाद सूख जाते हैं। फल के पूरी तरह से सुख जाने पर फलों में दानेदार बीज तैयार हो जाते हैं और डाली से टूट कर नीचे जमीन में गिर जाते हैं। इसका हरट बहुत ठोस होता है, अगर पानी में गिरे तो घुलता-पिघलता नहीं है। जब तक इसके फल को फोड़कर नहीं निकालेंगे, तब तक इसका बीज अंदर में सुरक्षित रहता है।

कनेर का फूल

कनेर के फल के अंदर दानेदार बीज होता है, उस बीज को निकालकर सिलबट्टा में पीसकर औषधि के रूप में इस्तेमाल किया जाता है और छोटे बच्चों में होने वाले रोगों का निवारण किया जाता है। छोटे बच्चों के कान के बगल में होने वाले घाव, जिसको छत्तीसगढ़ी भाषा में कनकनेर कहा जाता है और उसी घाव को कुष्ठ रोग के नाम से भी जाना जाता है। कनेर फल का बीज निकालकर औषधि बनाया जाता है और उस औषधि को कनकनेर घाव में लगाया जाता है। और औषधि को लगाने के बाद वह घाव ठीक हो जाता है। गांव में रहने वाले लोग अपने घरेलू समस्याएं को ठीक करने के लिए कनेर फल का उपयोग करते हैं। गांव घरों में देखा जाए तो, चूहा को गांव के भाषा में मुसवा कहा जाता है और गांव देहातों में चूहों की बहुत ज्यादा संख्या होती है।


खेती-बाड़ी के समय में खेत-खलिहानों में चूहों का बिल मिलता है और जब किसान खेत-खलिहानों से अपने अनाजों को घर लाते हैं तो, घरों में भी चूहे चले आते हैं। और जब घरों में चूहों की ज्यादा जनसंख्या हो जाती है तो घरों के अनाजों को नुकसान होता है और ज्यादातर मिट्टी के बने घरों को नुकसान होता है। ज्यादातर मिट्टी के बने हुए घरों में चूहे आसानी से अपना बिल बना लेते हैं, ऐसे में इन फलों का उपयोग करना चाहिए। कनेर के फलों को तोड़कर चूहों के बिलों में रख देना चाहिए, जिससे चूहे उस बिल को छोड़कर कहीं और जाकर अपना बिल बना लेते हैं। एक बार जिन जगहों में कनेर के फल को रख दिया जाता है, उन जगहों में चूहे दोबारा बिल नहीं बनाते हैं।

कनेर का फल (अंडाकार आकर और हलके हरे रंग वाला)

बडे-बुजुर्ग लोग कहा करते हैं कि, इन फलों को इंसानों को धोखे से भी नहीं खाना चाहिए। क्योंकि, अगर इन्हें किसी ने खा लिया तो उसके लिए बहुत समस्या उत्पन्न हो सकता है। क्योंकि, इन बीजों में जहर होता है। इसलिए इसके बीज को ध्यान से देखें तो बादाम की तरह कोमल और सुन्दर होता है। देखने से ऐसा लगता है कि, यह बीज खाने के लिए होते हैं। लेकिन, इन बीजों से बहुत ही गूढ़ और लाभदायक औषधियां भी प्राप्त होती हैं।


नोट: यह लेख Adivasi Awaaz प्रोजेक्ट के अंतर्गत लिखा गया है, जिसमें ‘प्रयोग समाजसेवी संस्था’ और ‘Misereor’ का सहयोग है।

70 Comments


dwainnervi55
18 hours ago

win555 giúp mình đánh giá cách phần hỗ trợ được đặt vào hành trình khi nhu cầu trao đổi xuất hiện giữa lúc sử dụng. Mình thường xem Nổ hũ và Bắn cá rồi tìm sang khu liên hệ để quan sát khoảng chuyển giữa các phần. Chat trực tuyến, hotline và email được tập trung trong một nhánh riêng nên mình dễ nhận biết lúc nào đã rời nội dung. Điều mình chú ý thêm là hướng quay lại sảnh trước có còn rõ sau khi xử lý nhu cầu hay không. Khi phần hỗ trợ có vị trí dễ xác định, mình có thể chuyển sang trao đổi rồi tiếp tục trải nghiệm mà không phải dò lại toàn…

Like

EX88 cho tôi một góc kiểm tra khá thực tế ở phần hỗ trợ trong những ngày hoặc khung giờ ít người trực tuyến. Website giới thiệu CSKH hoạt động liên tục, vì vậy tôi thường quan tâm Livechat và hotline có dễ tìm ngay từ khu tài khoản không. Nếu một lỗi giao dịch xảy ra, mình muốn người dùng có thể gửi mã lệnh, thời gian và trạng thái mà không phải kể lại toàn bộ quá trình. Tôi cũng để ý câu trả lời có chỉ rõ bước xử lý tiếp theo hay không. Với tôi, hỗ trợ hiệu quả là khi kênh liên hệ dễ tiếp cận, vấn đề được ghi nhận theo ngữ cảnh và người…

Like

dwainnervi55
3 days ago

fly88 giúp mình quan sát khá rõ sự đa dạng khi Thể thao, Bắn cá và Nổ hũ cùng nằm trong phạm vi tìm hiểu. Mình thường nhìn cách từng nhóm được nhận diện trên giao diện trước khi chọn một hướng cụ thể. Phần hình ảnh được xử lý khá trực quan nên mình có thêm dấu hiệu để phân biệt các vùng nội dung bên cạnh tên danh mục. Cách nhìn từ tổng thể như vậy phù hợp với mình hơn việc mở liên tục nhiều lựa chọn nhỏ. Ba khu vực đã tạo đủ sự khác biệt để mình hình dung phạm vi nội dung mà bố cục vẫn giữ cảm giác tương đối thoáng.


Like

99win.com khiến tôi quan tâm đến cách RTP 98% được trình bày trong phần nổ hũ. Mình thường xem con số này cùng tên trò, mức cược và mô tả trước khi mở sâu hơn. Nếu RTP chỉ xuất hiện như một điểm nhấn lớn, người dùng sẽ khó biết phạm vi áp dụng cụ thể. Tôi thích cách số liệu được đặt gần từng trò để dễ đối chiếu thay vì tách khỏi ngữ cảnh. Với tôi, cách trình bày hợp lý khi thông tin rõ, dễ đọc và không khiến người dùng hiểu rằng tỷ lệ hoàn trả đồng nghĩa với kết quả được đảm bảo trước đó

Like

https://fly888y.com/ giúp tôi rõ hơn khi muốn kiểm tra thông tin nền tảng trước lần đăng ký. Tôi thường xem phần giấy phép, bảo mật và mô tả hệ thống rồi mới chuyển sang tài khoản thay vì vào nội dung ngay. Việc thông tin này được tách khỏi khu vực giải trí giúp tôi đọc theo nhóm và tránh bị phân tán. Tôi đánh giá cách tổ chức này phù hợp với người muốn hiểu nền tảng trước khi thao tác. Khi vị trí các mục đã quen, việc kiểm tra thông tin rồi quay lại phần đăng ký diễn ra nhanh hơn và ít phải rà toàn trang

Like
bottom of page