top of page
Adivasi lives matter logo

कनेर फल के फायदे और नुकसान के बारे में जानें

Jun 7, 2023
2 min read

Updated: Jun 8, 2023

पंकज बांकिरा द्वारा सम्पादित


कनेर का पौधा सभी जगहों पर देखने को मिलता है। खासकर तालाबों के किनारे में और ज्यादातर मंदिरों में यह पौधा देखने को मिलता है। कहीं-कहीं जगह खेतों के मेड़ों में भी लगा रहता है। कनेर के फूल कई रंगों में होते हैं। कनेर के फूल से कई रोगों को भी दूर किया जाता है। फरवरी से मार्च महीने में देखा जाए तो इन पौधों पर फुल-फल लग जाते हैं और मार्च महीने तक अच्छे से पकने के बाद सूख जाते हैं। फल के पूरी तरह से सुख जाने पर फलों में दानेदार बीज तैयार हो जाते हैं और डाली से टूट कर नीचे जमीन में गिर जाते हैं। इसका हरट बहुत ठोस होता है, अगर पानी में गिरे तो घुलता-पिघलता नहीं है। जब तक इसके फल को फोड़कर नहीं निकालेंगे, तब तक इसका बीज अंदर में सुरक्षित रहता है।

कनेर का फूल

कनेर के फल के अंदर दानेदार बीज होता है, उस बीज को निकालकर सिलबट्टा में पीसकर औषधि के रूप में इस्तेमाल किया जाता है और छोटे बच्चों में होने वाले रोगों का निवारण किया जाता है। छोटे बच्चों के कान के बगल में होने वाले घाव, जिसको छत्तीसगढ़ी भाषा में कनकनेर कहा जाता है और उसी घाव को कुष्ठ रोग के नाम से भी जाना जाता है। कनेर फल का बीज निकालकर औषधि बनाया जाता है और उस औषधि को कनकनेर घाव में लगाया जाता है। और औषधि को लगाने के बाद वह घाव ठीक हो जाता है। गांव में रहने वाले लोग अपने घरेलू समस्याएं को ठीक करने के लिए कनेर फल का उपयोग करते हैं। गांव घरों में देखा जाए तो, चूहा को गांव के भाषा में मुसवा कहा जाता है और गांव देहातों में चूहों की बहुत ज्यादा संख्या होती है।


खेती-बाड़ी के समय में खेत-खलिहानों में चूहों का बिल मिलता है और जब किसान खेत-खलिहानों से अपने अनाजों को घर लाते हैं तो, घरों में भी चूहे चले आते हैं। और जब घरों में चूहों की ज्यादा जनसंख्या हो जाती है तो घरों के अनाजों को नुकसान होता है और ज्यादातर मिट्टी के बने घरों को नुकसान होता है। ज्यादातर मिट्टी के बने हुए घरों में चूहे आसानी से अपना बिल बना लेते हैं, ऐसे में इन फलों का उपयोग करना चाहिए। कनेर के फलों को तोड़कर चूहों के बिलों में रख देना चाहिए, जिससे चूहे उस बिल को छोड़कर कहीं और जाकर अपना बिल बना लेते हैं। एक बार जिन जगहों में कनेर के फल को रख दिया जाता है, उन जगहों में चूहे दोबारा बिल नहीं बनाते हैं।

कनेर का फल (अंडाकार आकर और हलके हरे रंग वाला)

बडे-बुजुर्ग लोग कहा करते हैं कि, इन फलों को इंसानों को धोखे से भी नहीं खाना चाहिए। क्योंकि, अगर इन्हें किसी ने खा लिया तो उसके लिए बहुत समस्या उत्पन्न हो सकता है। क्योंकि, इन बीजों में जहर होता है। इसलिए इसके बीज को ध्यान से देखें तो बादाम की तरह कोमल और सुन्दर होता है। देखने से ऐसा लगता है कि, यह बीज खाने के लिए होते हैं। लेकिन, इन बीजों से बहुत ही गूढ़ और लाभदायक औषधियां भी प्राप्त होती हैं।


नोट: यह लेख Adivasi Awaaz प्रोजेक्ट के अंतर्गत लिखा गया है, जिसमें ‘प्रयोग समाजसेवी संस्था’ और ‘Misereor’ का सहयोग है।

81 Comments


EX88 có nhắc đến các lựa chọn Auto Spin và Bonus Buy trong phần giới thiệu trò chơi Nổ Hũ. Tôi chú ý cách những tính năng này được giải thích để người dùng hiểu chúng xuất hiện ở đâu và có ý nghĩa gì trong từng trò. Các nút thao tác cần dễ phân biệt với thông tin về mức cược hoặc phần thưởng, nhất là khi giao diện có nhiều biểu tượng. Tôi cũng xem xét liệu hướng dẫn có trình bày rõ điều kiện sử dụng hay không, thay vì chỉ nhấn mạnh tính tiện lợi. Việc mô tả trực quan có thể hỗ trợ người đọc hiểu tính năng, nhưng không dự báo kết quả quay. Với…

Like

dwainnervi55
4 days ago

TN88 làm mình tò mò về cách một chức năng giao dịch được kết nối với những nội dung đang tìm hiểu. Khi đang xem Casino, mình có thể chuyển sang phần nạp/rút để quan sát cách thông tin thanh toán được trình bày rồi tiếp tục với Slot game. Việc thay đổi mục đích khiến mình chú ý đến ranh giới giữa từng khu vực chức năng. Khi muốn quay lại nội dung trước đó, mình thường dựa vào các danh mục chính để xác định hướng. Sau vài lần, mình bắt đầu ghi nhớ vị trí những phần cần thiết theo nhu cầu sử dụng. Với mình, cách phân chia này giúp một hành trình có nhiều thao tác…


Like

BM88.COM khiến tôi để ý đến khả năng nhận biết trạng thái điều hướng khi người dùng chuyển qua nhiều khu vực liên tục. Tôi thử xây dựng hành trình từ Xổ số sang Bắn cá, tiếp tục đến Casino rồi quay lại phần hướng dẫn tài khoản. Trong quá trình đó, tôi muốn quan sát liệu menu có dấu hiệu phân biệt chuyên mục đang được mở với những lựa chọn còn lại hay không. Các yếu tố như màu sắc, kiểu chữ và vị trí tiêu đề có thể hỗ trợ người truy cập xác định mình đang ở đâu. Tôi cũng quan tâm đến cách những liên kết đã xem được trình bày khi quay lại trang trước.…

Like

Nhà cái QQ88 khiến mình chú ý đến cách những khu vực khác nhau có thể được khám phá theo cùng một thói quen. Có lần mình bắt đầu với Đá gà và tìm phần gà nòi, sau đó chuyển sang Thể thao để theo dõi bóng đá. Khi tiếp tục với Casino, mình lựa chọn Blackjack và quan sát cách nội dung được trình bày. Mình thường xác định danh mục trước khi tìm đến lựa chọn cụ thể, bởi cách này giúp quá trình sử dụng có trình tự rõ hơn. Đôi khi mình quay lại một phần vừa xem để so sánh cách sắp xếp với khu vực tiếp theo. Qua nhiều lần như vậy, mình dần hiểu…


Like

ee 88 khiến mình chú ý hơn đến cách các khu vực được sắp xếp khi mình thay đổi hướng ngay trong một phiên. Mình thường giữ khu hiện tại làm điểm tham chiếu rồi mới đi tiếp để xem cảm giác chuyển phạm vi có rõ hay không. Có lúc mình dành thời gian ở Thể thao, đến khi muốn đổi nhịp thì Bắn cá trở thành hướng tiếp theo khá tự nhiên. Giao diện thay đổi theo nội dung nhưng vẫn giữ những vị trí quen để mình nhận biết mình đang ở đâu. Sau vài lần sử dụng theo cách này, mình thấy việc đi qua các khu khá liền và ít phải dừng lại để tìm đường.


Edited
Like
bottom of page